Legislacja • hotelarstwo • najem krótkoterminowy
Najem krótkoterminowy po poprawkach Senatu. Głos branży miał znaczenie
Od rządowego projektu przez konsultacje i wystąpienia organizacji branżowych po 18 poprawek Senatu. Wyjaśniamy, co zmieniono, które postulaty ESPT znalazły odzwierciedlenie w nowych rozwiązaniach i jakie zagadnienia nadal wymagają dopracowania.
Nowelizacja ustawy o usługach hotelarskich i usługach pilotów wycieczek oraz przewodników turystycznych jest jedną z istotniejszych zmian regulacyjnych dla rynku zakwaterowania. Ma wprowadzić centralny system identyfikacji obiektów, nowe zasady kontroli i instrumenty reagowania na naruszenia porządku. Zarazem wpływa na sytuację przedsiębiorców, którzy prowadzą legalną działalność noclegową, inwestują w obiekty i zawierają umowy z gośćmi oraz organizatorami imprez turystycznych z dużym wyprzedzeniem.
Europejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Turystycznych (ESPT) popiera uporządkowanie tego rynku i ograniczanie działalności prowadzonej poza wymaganym systemem. Od początku wskazywało jednak, że regulacja musi być precyzyjna, proporcjonalna i możliwa do stosowania w praktyce. W proces legislacyjny włączyły się także inne organizacje – w tym Izba Gospodarcza Hotelarstwa Polskiego (IGHP) oraz Polskie Stowarzyszenie Wynajmu Krótkoterminowego (PSWK) – przedstawiając zarówno podobne, jak i odrębne postulaty.
Jak wyglądała droga od projektu do poprawek?
Rządowy projekt przedstawiony w lipcu 2026 r. (druk nr 2865), następnie uzupełniony autopoprawką, zakładał objęcie najmu krótkoterminowego regułami właściwymi dla usług hotelarskich, utworzenie Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych (CWTON) oraz wprowadzenie numeru identyfikacyjnego obiektu. Zaproponowano ponadto dodatkowe mechanizmy nadzoru, obowiązki związane z regulaminami porządkowymi, sankcje administracyjne i możliwość ograniczania świadczenia takich usług w określonych nieruchomościach lub strefach.
Najwięcej wątpliwości budziły nie same cele regulacji, lecz szczegóły: kwalifikacja pobytów na granicy 30 dni, zakres informacji wymaganych w ofertach, sposób dokumentowania naruszeń oraz konsekwencje uchwał zakazujących działalności w budynkach mieszkalnych. Szczególne znaczenie dla organizatorów turystyki ma także możliwość zweryfikowania statusu obiektu przed zakontraktowaniem noclegów i zapewnienie ciągłości świadczeń już sprzedanych podróżnym.
Projekt rządowy i autopoprawka; początek prac w Sejmie.
Sejm uchwala ustawę i przekazuje ją do Senatu.
Pisemne stanowisko ESPT i udział w dyskusji trzech komisji senackich.
Senat przyjmuje 18 poprawek; właściwe komisje sejmowe rekomendują komplet.
Co postulowało ESPT?
21 października Stowarzyszenie skierowało do senatorów pisemne stanowisko wraz z propozycjami zmian. Dotyczyło ono m.in. właściwego zdefiniowania usług krótkoterminowego zakwaterowania, czytelnego obowiązku podawania numeru ID, publicznej weryfikacji statusu obiektu oraz możliwości wszczynania kontroli również na podstawie dobrze udokumentowanych zgłoszeń pochodzących od klientów, przedsiębiorców czy organizacji społecznych.
Podczas wspólnego posiedzenia Komisji Gospodarki Narodowej i Innowacyjności, Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej 26 października głos ESPT został przedstawiony również w debacie. Akcentowano potrzebę jasnych zasad wykreślania obiektów z ewidencji, rozróżniania rzeczywistych naruszeń od samego faktu interwencji, a także uwzględnienia specyfiki obiektów oraz sytuacji następców prawnych przedsiębiorcy.
Gdzie widać zbieżność?
Poprawki dotyczące doprecyzowania rodzaju obiektów, mechanizmu ewidencji i granicy 30 dni odnoszą się do problemów zgłaszanych przez ESPT. Część tych zmian ma charakter porządkujący, ale sprzyja bardziej przewidywalnemu stosowaniu prawa.
Co pozostało otwarte?
Nie przyjęto w pełni propozycji ESPT dotyczących publicznego wyszukiwania statusu obiektu, kontroli z urzędu, bardziej rozbudowanych standardów dokumentacji naruszeń ani wydłużenia ochrony istniejących rezerwacji po zakazie działalności.
Podobieństwo postulatów i uchwalonych poprawek nie jest równoznaczne z przypisaniem ich autorstwa jednej organizacji. Poprawki przygotowano w procesie parlamentarnym, z udziałem senatorów, Biura Legislacyjnego i licznych uczestników konsultacji. Dla ESPT najważniejsze jest to, że część problemów zgłaszanych przez branżę znalazła odzwierciedlenie w konkretnych rozwiązaniach.
Wszystkie 18 poprawek Senatu – co oznaczają?
Zestawienie obejmuje każdą poprawkę z uchwały Senatu z 6 listopada 2026 r. Celowo rozróżniamy zmiany materialne od porządkujących i technicznych: obie grupy są potrzebne, ale tylko niektóre bezpośrednio zmieniają sytuację przedsiębiorców.
| Nr | Zakres | Co zmienia poprawka | Charakter |
|---|---|---|---|
| 01 | Jednolite słownictwo | Zastąpienie „wymogów” przez „wymagania” w przepisach dotyczących obiektów. | Redakcyjna |
| 02 | Numer ID na platformach | Doprecyzowanie obowiązku przekazania platformie internetowej numeru ID obiektu z CWTON. | Porządkująca |
| 03 | Kontrole i ewidencja | Precyzyjniejsze wskazanie rodzaju obiektów, właściwej ewidencji i okresu poprzedzającego wykreślenie. | Porządkująca |
| 04 | Obiekty hotelarskie | Rozróżnienie obiektu hotelarskiego od podmiotu prowadzącego działalność w przepisach ewidencyjnych. | Redakcyjna |
| 05 | Wykreślenie i ponowny wpis | Wskazanie organu i właściwej ewidencji przy wykreśleniu lub ponownym zgłoszeniu obiektu. | Porządkująca |
| 06 | Dokumentowanie naruszeń | Możliwość uwzględniania wyników interwencji i innych czynności służb przy ustalaniu naruszeń. | Istotna |
| 07 | Zgłoszenie przez operatora | Niewliczanie do limitu trzech naruszeń tych ustalonych po zawiadomieniu właściciela lub operatora obiektu. | Istotna |
| 08 | Informacje dla wspólnot | Udostępnianie wspólnotom i spółdzielniom informacji o czynnościach Policji i straży miejskiej, bez danych osobowych. | Istotna |
| 09 | Opłaty lokalne | Doprecyzowanie informacji o obowiązku poboru opłaty miejscowej lub uzdrowiskowej. | Porządkująca |
| 10 | Regulaminy porządkowe | Uczytelnienie sposobu określenia treści regulaminów; sam obowiązek nie zostaje zniesiony. | Porządkująca |
| 11 | Zakwaterowanie od 30 dni | Wyłączenie stosowania określonego rozdziału do wskazanych usług dłuższego zakwaterowania w wyspecjalizowanych obiektach. | Istotna |
| 12 | Strefy ograniczeń | Doprecyzowanie, że zakaz dotyczy świadczenia usług w określonych obiektach, a nie każdej działalności w budynku. | Porządkująca |
| 13 | Dane platform internetowych | Naprawienie odesłań do obowiązków informacyjnych wynikających z rozporządzenia UE 2024/1028. | Techniczna |
| 14 | Tryb nakładania kar | Wskazanie, że kara za określone naruszenia jest nakładana decyzją administracyjną. | Proceduralna |
| 15 | Wezwanie platformy | Siedem dni na usunięcie wskazanego naruszenia przed nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej. | Istotna |
| 16 | Przepisy przejściowe | Ujednolicenie odesłań do ewidencji i obowiązków przejściowych. | Techniczna |
| 17 | Przepisy przejściowe | Dalsze ujednolicenie odesłania do właściwej ewidencji obiektów. | Techniczna |
| 18 | Termin 2028 r. | Przesunięcie wejścia w życie zmiany ustawy o własności lokali na 1 stycznia 2028 r. | Istotna |
Opis przedstawia sens prawny zmian w sposób skrócony. Dla ustalenia zakresu konkretnego obowiązku należy zawsze sięgnąć do ostatecznego brzmienia przepisu, gdy ustawa zostanie ogłoszona.
Cztery zmiany szczególnie ważne dla przedsiębiorców
Poprawki 6 i 7
Interwencja nie może automatycznie obciążać operatora
Senat poszerzył katalog czynności służb, których wyniki mogą być podstawą ustalenia naruszenia. Jednocześnie chroni przedsiębiorcę, który sam zgłasza problem: naruszenia ujawnione wskutek jego zawiadomienia nie są wliczane do ustawowego limitu trzech. To odpowiedź na praktyczny paradoks – operator reagujący na zakłócenie porządku nie powinien być za sam fakt zgłoszenia stawiany w gorszej sytuacji.
Pozostaje jednak potrzeba rzetelnej dokumentacji i możliwości kwestionowania ustaleń. ESPT będzie monitorowało, czy praktyka organów rzeczywiście odróżnia interwencję od stwierdzonego naruszenia.
Poprawka 11
Granica 30 dni nie jest ogólnym zwolnieniem
Nowy przepis przewiduje wyłączenie stosowania określonego rozdziału do usług zakwaterowania trwających co najmniej 30 dni jednorazowo wobec jednego klienta w specjalnie wskazanych obiektach. Chodzi o przypadki związane z dłuższym zakwaterowaniem, np. na potrzeby zawodowe czy edukacyjne, a nie o bezwarunkowe wyłączenie wszystkich pobytów o takiej długości.
ESPT zwracało uwagę, że przy kwalifikowaniu usługi znaczenie powinien mieć jej rzeczywisty charakter, a nie wyłącznie nazwa umowy lub przekroczenie arbitralnej granicy czasowej.
Poprawki 2, 3, 5 i 12
Precyzyjniej zdefiniowane obowiązki ewidencyjne
Doprecyzowano, do których obiektów odnoszą się określone obowiązki, która ewidencja jest właściwa i jak formułowane są ograniczenia działalności. Dla małych firm może to ograniczać ryzyko niejednolitego stosowania prawa przez organy, a dla organizatorów turystyki – ułatwić weryfikację partnerów noclegowych.
Sam wpis do rejestru nie powinien być jednak traktowany jako kompleksowe potwierdzenie spełnienia wszystkich wymagań technicznych, podatkowych i konsumenckich.
Poprawki 15 i 18
Procedury naprawcze i czas na dostosowanie
Platforma internetowa otrzymuje siedem dni na wykonanie wskazanych obowiązków przed nałożeniem określonej kary administracyjnej. Z kolei część rozwiązań dotyczących możliwości wprowadzania zakazów przez wspólnoty i spółdzielnie ma wejść w życie 1 stycznia 2028 r.
Zmiany zmniejszają część ryzyk wdrożeniowych, lecz nie rozstrzygają wszystkich skutków dla inwestycji i rezerwacji przyjętych wcześniej przez przedsiębiorców.
Różne organizacje, wspólna potrzeba dobrego prawa
W pracach nad ustawą uczestniczyły środowiska o odmiennych interesach: tradycyjne hotelarstwo, operatorzy najmu krótkoterminowego, organizatorzy turystyki, samorządy i przedstawiciele mieszkańców. Organizacje nie zgłaszały identycznych propozycji; sporne pozostawały choćby zakres ograniczeń i konstrukcja kontroli. Mimo to wiele głosów łączyła potrzeba jasnych reguł, ochrony przed arbitralnymi sankcjami oraz skutecznego egzekwowania obowiązków wobec wszystkich podmiotów działających na rynku.
ESPT
Weryfikacja legalności obiektów, granica 30 dni, jasność ewidencji, kontrola działalności poza systemem, bezpieczeństwo podróżnych i ochrona umów zawartych z wyprzedzeniem.
IGHP
Odrębność modeli działalności hotelarskiej i najmu krótkoterminowego, wymogi dla obiektów, regulaminy i proporcjonalność nowych obowiązków przedsiębiorców.
PSWK
Prawa operatorów, dokumentowanie naruszeń oraz ochrona właściciela lub zarządcy, który sam wzywa służby do problematycznych zachowań gości.
Przykład poprawki nr 7 dobrze pokazuje sens branżowego dialogu. Problem odpowiedzialności operatora za zdarzenia, którym sam próbuje zapobiegać, był szczególnie podnoszony przez PSWK. Przyjęte rozwiązanie służy jednak szerszemu gronu legalnie działających podmiotów. Również inne poprawki są efektem pracy parlamentarzystów i ekspertów nad uwagami napływającymi z różnych stron rynku, dlatego uczciwiej mówić o wspólnym wpływie konsultacji niż przypisywać pełny sukces jednemu uczestnikowi.
Co pozostaje do dopracowania?
Osiemnaście poprawek nie usuwa wszystkich wątpliwości związanych z nową ustawą. W praktyce nadal decydujące znaczenie będą miały standardy ustalania naruszeń, zasady prowadzenia kontroli oraz to, czy przedsiębiorca i podróżny uzyskają prosty dostęp do aktualnej, wiarygodnej informacji o statusie obiektu noclegowego.
- Rzeczywista jawność CWTON: łatwe, bezpłatne wyszukiwanie obiektu po numerze ID i sprawdzanie, czy wpis jest aktywny, zawieszony albo wykreślony.
- Standard dowodowy: rozróżnienie stwierdzonego naruszenia od samej interwencji i możliwość skutecznego kwestionowania ustaleń.
- Ochrona rezerwacji i inwestycji: rozwiązania dla wcześniej zawartych umów, szczególnie po wprowadzeniu zakazów dotyczących określonych nieruchomości.
- Jednolita praktyka urzędów: jasne wytyczne dla samorządów, urzędów marszałkowskich oraz mikro- i małych przedsiębiorców.
Dialog przynosi rezultat, ale najważniejsza będzie praktyka
Prace nad ustawą o najmie krótkoterminowym pokazują, że rzeczowy udział organizacji branżowych może prowadzić do poprawy konkretnych przepisów. Wspólny głos nie oznacza jednomyślności we wszystkich kwestiach; oznacza gotowość do wskazywania realnych problemów, przedstawiania rozwiązań i ich weryfikowania w toku prac parlamentarnych.
ESPT będzie oceniało nową regulację przede wszystkim przez pryzmat jej stosowania: czy ograniczy działalność poza wymaganym systemem, pozwoli chronić bezpieczeństwo podróżnych i mieszkańców oraz zapewni legalnym przedsiębiorcom proporcjonalne, przejrzyste warunki prowadzenia działalności. To będzie właściwy sprawdzian skuteczności przyjętych zmian.
Przebieg projektu, druki i dokumenty z kolejnych etapów: oficjalna karta prac legislacyjnych w Sejmie.









