Problemy finansowe Solaris Travel z Kłobucka. ESPT podejmuje działania w sprawie
Europejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Turystycznych prowadzi działania dotyczące sytuacji klientów Solaris Travel z Kłobucka. Sprawa obejmuje zarówno uruchomienie zabezpieczenia finansowego organizatora i zwrot środków podróżnym, jak również odrębne wątki dotyczące sposobu prowadzenia działalności przez przedsiębiorcę.
Solaris Travel jest przedsiębiorcą wpisanym do rejestru organizatorów turystyki i posiadającym zabezpieczenie finansowe na wypadek niewypłacalności. Oznacza to, że nawet w tak trudnej sytuacji jak brak możliwości wykonania zakontraktowanych imprez podróżni korzystają z ochrony przewidzianej ustawą.
To zasadnicza różnica pomiędzy zakupem imprezy turystycznej od legalnego organizatora a przekazaniem pieniędzy podmiotowi działającemu poza ustawowym systemem. Niewypłacalność legalnego organizatora nie pozbawia podróżnych mechanizmów służących odzyskaniu wpłaconych środków.
Sprawa Solaris Travel i działania Europejskiego Stowarzyszenia Przedsiębiorców Turystycznych
Sprawa została zgłoszona Europejskiemu Stowarzyszeniu Przedsiębiorców Turystycznych w ubiegłym tygodniu. Po otrzymaniu pierwszych informacji oraz dokumentacji dotyczącej jednej z niezrealizowanych imprez podjęliśmy działania w dwóch zasadniczych obszarach.
Pierwszy dotyczy możliwie szybkiego uruchomienia systemu ochrony podróżnych na wypadek niewypłacalności organizatora. Drugi obejmuje weryfikację sposobu prowadzenia działalności przez Solaris Travel oraz adekwatności posiadanego przez przedsiębiorcę zabezpieczenia finansowego.
Co zostało zrobione?
Europejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Turystycznych skierowało wystąpienie do Marszałka Województwa Śląskiego dotyczące sytuacji Solaris Travel i konieczności podjęcia działań przewidzianych w art. 13 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych.
Równolegle wystąpiliśmy do Ministra Sportu i Turystyki, wskazując również na szerszy problem praktycznego stosowania art. 13 ust. 2. Ma to znaczenie w świetle wcześniejszych doświadczeń Europejskiego Stowarzyszenia Przedsiębiorców Turystycznych ze sprawą Rego-Bis, w której także pojawiły się problemy dotyczące uruchomienia zabezpieczenia finansowego.
Po dalszej analizie dokumentacji skierowaliśmy do Marszałka Województwa Śląskiego odrębne zawiadomienie dotyczące możliwej niezgodności pomiędzy rzeczywistym sposobem pobierania przedpłat przez Solaris Travel a wysokością posiadanego zabezpieczenia finansowego. Materiał dotyczący tego wątku został również przekazany prokuraturze w celu dokonania oceny prawnokarnej.
Organizator nie złożył oświadczenia o niewypłacalności. Co wtedy?
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy w przypadku niewypłacalności organizator turystyki powinien przekazać właściwemu marszałkowi województwa wymagane oświadczenie i dokumentację. Na tej podstawie podejmowane są dalsze czynności związane z wykorzystaniem zabezpieczenia finansowego.
Ustawodawca przewidział jednak również sytuację, w której takiego oświadczenia nie można od przedsiębiorcy uzyskać. Reguluje ją art. 13 ust. 2 ustawy.
Ma to podstawowe znaczenie dla skuteczności całego systemu. Ochrona podróżnych nie może zależeć wyłącznie od tego, czy niewypłacalny przedsiębiorca prawidłowo wykona kolejny ciążący na nim obowiązek.
Z aktualnych informacji przekazanych mediom wynika, że właściciel Solaris Travel miał zadeklarować złożenie oświadczenia o niewypłacalności. Jeżeli dokument zostanie złożony, powinien umożliwić dalsze prowadzenie procedury w zwykłym trybie. Brak takiego dokumentu nie oznacza jednak, że Marszałek pozostaje bez narzędzi prawnych.
Jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 13 ust. 2, przepis przewiduje działanie Marszałka niezależnie od złożenia oświadczenia przez organizatora. Z punktu widzenia podróżnych ma to szczególne znaczenie, ponieważ nieuzasadniona zwłoka w uruchomieniu ochrony oznacza dalsze oczekiwanie na zwrot ich pieniędzy.
Dlaczego o sprawie został poinformowany także Minister Sportu i Turystyki?
Sprawa Solaris Travel nie jest pierwszym przypadkiem, w którym Europejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Turystycznych zwraca uwagę na problem praktycznego stosowania przepisów dotyczących uruchamiania zabezpieczeń finansowych na terenie województwa śląskiego.
Wcześniej podobne wątpliwości pojawiły się w związku ze sprawą Rego-Bis. W tamtej sprawie występowaliśmy zarówno do właściwego Marszałka, jak i do Ministra Sportu i Turystyki, wskazując między innymi na znaczenie art. 13 ust. 2 oraz konieczność zapewnienia realnej, a nie wyłącznie formalnej ochrony podróżnych.
Z tego względu sprawa Solaris Travel ma dla nas również wymiar systemowy. Nie chodzi o podważanie zaufania do systemu gwarancyjnego. Przeciwnie. Zależy nam na tym, aby przewidziane prawem zabezpieczenia były wykorzystywane zgodnie z ich podstawową funkcją i zapewniały podróżnym skuteczną ochronę właśnie wtedy, gdy organizator staje się niewypłacalny.
Odrębny problem: wysokość zabezpieczenia Solaris Travel
Analiza dokumentacji przekazanej Europejskiemu Stowarzyszeniu Przedsiębiorców Turystycznych ujawniła także odrębny problem dotyczący wysokości posiadanego przez Solaris Travel zabezpieczenia finansowego.
Z danych Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Przedsiębiorców Ułatwiających Nabywanie Powiązanych Usług Turystycznych wynika, że przedsiębiorca posiada gwarancję ubezpieczeniową w wysokości 28 000 euro.
W analizowanej umowie dotyczącej imprezy do Włoch, realizowanej z wykorzystaniem transportu autokarowego, łączna cena wynosiła 172 520 zł. Dokumentacja wpłat wskazuje, że najpóźniej 30 stycznia 2026 r. organizator pobrał już ponad 30% ceny tej imprezy, mimo że do jej rozpoczęcia pozostawało ponad 180 dni.
Ostateczna ocena prawidłowości zabezpieczenia wymaga również zweryfikowania danych dotyczących rocznego przychodu przedsiębiorcy. Przedstawiona dokumentacja wskazuje jednak na konkretną rozbieżność pomiędzy parametrami ujawnionego zabezpieczenia a udokumentowanym sposobem pobierania przedpłat, która wymaga wyjaśnienia przez właściwe organy.
Z tego względu dokumentacja została skierowana do Marszałka Województwa Śląskiego, a odrębnie również do prokuratury w celu dokonania oceny prawnokarnej, w szczególności w kontekście przepisów ustawy dotyczących wykonywania działalności bez wymaganego zabezpieczenia finansowego.
Europejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Turystycznych nie przesądza odpowiedzialności przedsiębiorcy. Ustalenie pełnego stanu faktycznego oraz dokonanie właściwej kwalifikacji należy do właściwych organów.
Bezpośrednie działania na rzecz poszkodowanego Stowarzyszenia
Niezależnie od działań Europejskiego Stowarzyszenia Przedsiębiorców Turystycznych prowadzonych jako organizacja branżowa, podjęte zostały również odrębne działania bezpośrednio w interesie jednego z poszkodowanych podmiotów.
Śląskie Stowarzyszenie Pomocy Osobom Niepełnosprawnym ustanowiło Łukasza M. Mikosza swoim pełnomocnikiem w sprawie dotyczącej umowy z Solaris Travel.
Umocowanie zostało udzielone bezpośrednio przez poszkodowane Stowarzyszenie i obejmuje prowadzenie spraw związanych z niewykonaniem umowy, sytuacją finansową organizatora, uruchomieniem i realizacją zabezpieczenia finansowego oraz odzyskaniem wpłaconych środków.
Łukasz M. Mikosz działa w tej części sprawy jako pełnomocnik Śląskiego Stowarzyszenia Pomocy Osobom Niepełnosprawnym, niezależnie od działań podejmowanych przez Europejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Turystycznych jako organizację branżową.
W imieniu Śląskiego Stowarzyszenia Pomocy Osobom Niepełnosprawnym zostało skierowane do Marszałka Województwa Śląskiego wystąpienie dotyczące faktów wskazujących na niewypłacalność Solaris Travel oraz potrzeby niezwłocznego zastosowania mechanizmów przewidzianych w art. 13 ustawy i uruchomienia zabezpieczenia finansowego.
Podejmowane są również działania zmierzające do bezpośredniego odzyskania należności od przedsiębiorcy. Do Solaris Travel skierowane zostało formalne wezwanie do zwrotu środków wpłaconych na poczet imprezy, która nie zostanie zrealizowana.
Celem podejmowanych działań jest przede wszystkim możliwie szybkie uruchomienie zabezpieczenia finansowego oraz odzyskanie środków należnych poszkodowanemu Stowarzyszeniu.
Szczególnego znaczenia nabiera fakt, że część środków przeznaczonych na wyjazd pochodziła z dofinansowania PFRON. Dla poszkodowanego Stowarzyszenia szybkie odzyskanie pieniędzy ma więc znaczenie również z punktu widzenia prawidłowego rozliczenia otrzymanego dofinansowania.
Co powinni zrobić pozostali klienci Solaris Travel?
Osoby posiadające niewykonane umowy z Solaris Travel albo oczekujące na zwrot środków powinny przede wszystkim zabezpieczyć pełną dokumentację dotyczącą swojej imprezy: umowę, potwierdzenia wpłat, korespondencję z organizatorem, informacje dotyczące odwołania lub braku realizacji świadczeń oraz inne dokumenty potwierdzające wysokość należnych kwot.
Dokumentacja ta będzie miała podstawowe znaczenie przy zgłaszaniu roszczeń w ramach uruchomionego zabezpieczenia.
Należy również pamiętać, że wysokość gwarancji pierwszego filaru nie wyznacza ostatecznej granicy ochrony wszystkich podróżnych. Jeżeli środki z zabezpieczenia organizatora okażą się niewystarczające, system ochrony uzupełnia Turystyczny Fundusz Gwarancyjny.
Dlaczego ta sprawa pokazuje znaczenie korzystania z usług legalnych organizatorów?
Niewypłacalność przedsiębiorcy jest zawsze trudną sytuacją dla jego klientów. Nie oznacza jednak, że wybór legalnego organizatora był błędem. Jest dokładnie odwrotnie.
Klienci Solaris Travel zawierali umowy z przedsiębiorcą wpisanym do rejestru organizatorów turystyki i posiadającym zabezpieczenie finansowe. Dzięki temu ich wpłaty są objęte ustawowym systemem ochrony na wypadek niewypłacalności.
Europejskie Stowarzyszenie Przedsiębiorców Turystycznych będzie kontynuowało podjęte działania i informowało o istotnych zmianach w sprawie.